Kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP w okresie okupacji niemieckiej podczas II Wojny Światowej 1939-1945.
Z punktu widzenia programowego i metodycznego Szare Szeregi zostały podzielone na trzy grupy:
- Zawiszacy (12-14 lat)
- Bojowe Szkoły ( 15-17 lat)
- Grupy Szturmowe ( powyżej 18 lat)
Zawiszacy nie brali udziału w walce bieżącej, ich zadaniem była nauka na tajnych kompletach oraz roznoszenie poczty ( Harcerska Poczta Polowa), bycie łącznikami oraz sanitariuszami.
tajne komplety- uczęszczanie na nielegalne zajęcia organizowane poza szkołą, w ukrytych pomieszczeniach, tak aby kształcić młodzież żeby po wygraniu wojny mogła dalej przekazywać wiedzę o Polsce
Bojowe Szkoły pełniły służbę w ramach Małego Sabotażu, planowali również walki i pomagali Grupom Szturmowym.
Mały Sabotaż- rysowanie symboli Polski Walczącej ma murach, podmienianie niemieckich flag na polskie, rozdawanie polskich ulotek, gazowanie kin
Grupy Szturmowe brały udział w ” wielkiej dywersji”. Ich zadaniem był udział w akcjach bojowych, wysadzanie mostów kolejowych, odbijanie więźniów ( np. Akcja pod Arsenałem) , zamachy na funkcjonariuszy niemieckich.
Zasady, których przestrzegali członkowie:
Członków obowiązywało przedwojenne Prawo i Przyrzeczenie Harcerskie, które uzupełniono rotą konspiracyjną:
„Ślubuję na Twoje ręce pełnić służbę w Szarych Szeregach, tajemnic organizacyjnych dochować, do rozkazów służbowych się stosować, nie cofnąć się przed ofiarą życia”.
Program Szarych Szeregów opierał się na koncepcji Dziś, Jutro, Pojutrze
„Dziś”- przygotowanie się do zbrojnej walki konspiracyjnej
„Jutro”- zbrojna walka z okupantem, powstanie
„Pojutrze”- odbudowa niepodległej Rzeczypospolitej