Krótka historia powstania Organizacji Harcerek ZHR w Szczecinie.
Szczecin
Podobno gdzieś nad morzem leży miasto na krańcu kraju… Mieści się w granicach Polski od raptem 74 lat. Choć żyjące tu plemiona były podbijane przez pierwszego władcę Polski Mieszka I, to jest to miasto z historią w znacznej mierze niemiecką. Bez regionalnej kultury, bez gwary, bez tradycyjnych potraw (nie licząc pasztecika i frytkobułki), bez historii powstań o niepodległość, z poszukiwaniem tożsamości przez mieszkańców, którzy znaleźli się tu z różnych części kraju i obecnej już zagranicy.
Kiedy kończy się wojna
Jest rok 1945, następuje koniec wojny, ustalają się granice, miasto Szczecin zostaje włączone do Polski. Według pierwszego prezydenta “chwila wymarzona, od lat pożądana”. W końcu ziemie piastowskie zostały odzyskane, przekonują władze ludowe. Odbudowuje się kraj, odbudowuje się harcerstwo. Na Ziemiach Odzyskanych zaczyna się tworzyć, nie dzieje się to szybko, brakuje kadry, którą w większości stanowią dotychczasowi działacze. Mimo wszystko budują się środowiska skautowe. Powstaje dzięki instruktorom, którzy z różnych powodów (głównie prześladowania polityczne) przeprowadzają się na północ i zachód kraju. Działania są wspierane przez program ZHP, mają na celu pomoc dla rodzącego się tu harcerstwa i jednocześnie odzyskanych ziem. Odbywają się liczne obozy letnie, prace społeczne na rzecz mieszkańców, zbiórki pieniędzy, poszukiwania polskości, nauka ludności języka, usuwanie niemieckich śladów. W roku 1946 Szczecin jest gospodarzem zlotu ZHP “Trzymamy straż nad Odrą”. Powstają pierwsze jednostki. Rola i możliwości harcerstwa się zmieniają wraz z ogólnopolskimi falami odwilży i peerelowskiego rygoru.
Grom
Związek Harcerstwa Polskiego, rok 1977. W Szczecinie zostaje powołana 51 Szczecińska Drużyna Harcerska “Grom”, nie jedyna jednostka, ale kolebka szczecińskich harcerek ZHR, początek naszej opowieści. Dołącza do niej jako piętnastolatka późniejsza pierwsza komendantka Zachodniopomorskiej Chorągwi Harcerek. W drużynie działa jeden zastęp harcerek “Koniczyny”. Nie mija pół roku, a kadra podejmuje decyzję o rozdzieleniu drużyny. 25 października 1986 zostaje powołana 51 Drużyna Harcerek, z drużynową Małgorzatą Pyrzyńską na czele. Do “Koniczyn” dołączają jeszcze dwa zastępy “Sowy” i “Sarny”, zalążki drużyn, które powstaną w przyszłości.
W 1987 następuje zmiana drużynowych, w mundurze i chuście, jeszcze bez krzyża zaczyna prowadzić jednostkę Joanna Kadziak. Przychodzi lato 1988, blisko jest moment przełomu. Na obóz zajeżdża wizytacja, szukają obozu z Gorzowa, znajdują obóz ze Szczecina, z kaplicą, ołtarzem… z elementami niezgodnymi ze Statutem ZHP. Zgłaszają to władzom hufca. Równocześnie docierają z kraju informacje o środowiskach, które występują z organizacji i działają niezależnie. Pięć szczecińskich jednostek podejmuje taką samą decyzję. 44 SDH Mury, 13 Szczecińska Czarna Drużyna Harcerska Rysie, 33 SDH Wędrowne Ptaki, 51 SDH Grom i 51 SDH Wrzos składają do hufca informację, że opuszczają ZHP. Dostają odpowiedź- możecie występować, dzieci zostają. Dzieci jednak też występują, pod wpływem pojawiających się w Polsce zmian i zaufania rodziców do drużynowych. Dla odróżnienia noszą farbowane mundury, dziewczyny kupują barwniki i barwią je na granatowo, chłopcy na ciemny zielony; trudno dostać taki materiał w sklepie. Do tego, dla odróżnienia od ZHP, getry. Jak ktoś ma getry, znaczy że można z nim spokojnie rozmawiać.
ZHR
W podobnym czasie z organizacji występują m.in drużyny z Trójmiasta i zakładają ZHR (tzw. Mały ZHR). Chcą niezależnej organizacji. Dowiadują się, że część Szczecina odchodzi z ZHP, wspólnie zaczynają budować środowisko. Zbliża się przełomowy 1989, w Sylwestra 88/89 jadą wspólnie do Kotliny Kłodzkiej, bawią się i planują. Dwa miesiące później, podczas obrad Okrągłego Stołu powstaje wniosek o pluralizm organizacji harcerskich, z prawem do korzystania z krzyża i lilijki nie tylko dla ZHP. 12 i 25 lutego odbywają się ogólnopolskie spotkania, oficjalnie powstaje Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej. W kwietniu do Sopotu zjeżdżają się instruktorzy i drużynowi na zjazd założycielski ZHR. Pociąg ze Szczecina przyjeżdża około 5 rano, nikt nie ma telefonu i internetu, na dworcu harcerki i harcerze witają przyjezdnych i informują o miejscu noclegowym, wszyscy śpią po domach ludzi. Dzieje się! Dwie drużynowe ze Szczecina Asia i Edyta, biorą udział w zjeździe razem ze swoimi przybocznymi. Zostają wybrane władze, v-ce naczelniczką ds. harcerek zostaje Bogusia Pasieka. Rok później, ZHR zostaje zarejestrowany jako legalnie działająca organizacja.
Wrzos
Założeniem nowej organizacji było działanie w ramach Organizacji Harcerek i Organizacji Harcerzy. Docelowo każda jednostka miała działać jako żeńska lub męska. W Szczecinie miesiąc po zjeździe (21.05.1989) zostaje powołany hufiec, wspólny dla harcerek i harcerzy, hufcowym zostaje Rafał Zommer. Działają dwie drużyny harcerek- 51 SDH Wrzos (drużynowa Asia Kadziak) i 33 SDH Wędrowne ptaki (drużynowa Edyta Dąbrowska). Drużyny się rozwijają. We Wrzosie powstają trzy kolejne zastępy Wiewiórki na Głębokim, Sosny na Słonecznym i Słonie na Niebuszewie. Dziewczyny pochodzą z różnych części miasta i docelowo mają założyć własne jednostki. Z Wędrownych ptaków powstaje nowa drużyna 77 SDH Gniazdo. Sarny przeradzają się w 51 SDH Fregata, później dziewczyny zakładają pierwszą w mieście gromadę zuchenek Leśne poziomki, a Paulina Zarzeka Tęczę. Edyta Lintner (niegdyś należała do Sów) i Asia Fenrych (z Wiewiórek) zakładają drużynę Ad astra, skupiającą dziewczynki z Głębokiego, Skolwina i Polic. Założenie przez dziewczyny nowych drużyn stworzyło możliwość powstania związku drużyn, a w 1996 Szczecińskiego Hufca Harcerek Wrzos, od drużyny z którego wywodziła się większość jednostek. Na czele stanęła Asia Fenrych.
Chorągiew
W podobnym czasie w Gorzowie również powstał hufiec. Do tej pory Szczecin należał do Pomorza, tam się jeździło na komisje, zatwierdzać i rozliczać obozy. Gorzów z kolei przynależał do Wielkopolski. W związku z rozwojem obu środowisk powstał pomysł stworzenia chorągwi. Rok później, rozkazem naczelniczki z 24.12.1997 została powołana Zachodniopomorska Chorągiew Harcerek, której komendantką została phm. Asia Zommer. Z czasem dołączyły jednostki z Koszalina i Świnoujścia.
Historia
Obecnie Szczeciński Hufiec Harcerek Wrzos liczy jedną gromadę zuchenek, trzy drużyny harcerek i jedną drużynę wędrowniczek. Mijają kolejne lata przygód, obozów i przyjaźni. Dojrzewania, zmieniania się i rozwijania. Rozmów, nowych wyzwań i możliwości. Statystyki i daty przeplatają się z kolejnymi wspomnieniami, miłościami i zabawami, milionami gwiazd na obozowym niebie i chęcią budowania czegoś coraz lepszego.
Opracowała Zuzanna Wojciechowska